<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/posts/rss.xsl"?>
<rss version="2.0">
<channel>

<title>https://tahghighha.loxblog.com</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com</link>
<description>هرآنچه می خواهید</description>
<language>fa-ir</language>
<generator>loxblog.com</generator>
<copyright>loxblog.com</copyright>


<item>
<title>post</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com/post-3</link>
<guid>https://tahghighha.loxblog.com/post-3</guid>

<description><![CDATA[
تعریف زلزله
برای شناخت هر پدیده ای درجهان واقع لازم است ابتداازآن تعریف مناسب ونسبتاً جامعی داشته باشیم ، چرا که بدون دانستن تعریفی مناسب ازآن نمی توان به کنه پدیده پی برد وآن رابه خوبی درک نمود.&nbsp;







مردم عامی درکلامی ساده زلزله راحرکت ناگهانی زمین ناشی ازخشم نیروهای ماوراء الطبیعه وخدایان می دانند که بر بندگان عاصی وعصیــــــانگر خودکه نافرمانی خداخود را نموده ومرتکب گناهان زیادی شده اند می داننــد .&nbsp;اگر چه امروزه با گسترش دانش تجربی این تعریف در زمره اباطیل وخرافات قرارگرفته ،ولی هنوز در جوامع ومردم کم دانش وجاهل مورد قبول است.&nbsp;درفرهنگ تک جلدی عمید زلزله را با فتح حروف&zwnj;&zwnj; &zwj;&zwj;&zwj;&zwj;&lrm;&rlm;&laquo; زَ&raquo; و &laquo; لَ &raquo; یعنی زَلزلَه برخلاف آنچه در زبان عامه مردم رایج است ، آورده ومی نویسید :&nbsp;&laquo; زمین لرزه ، لرزش وجنبش شدید ویا خفیف قشر کره زمین که به نقصان درجه حرارت مواد مرکزی واحداث چین خوردگی وفشار یادر اثر انفجارهــای آتشفشانی بوقوع می رسد .&raquo;&nbsp;در فرهنگ جغرافیا تالیف پریدخت فشارکی وهمچنین در فـــــرهــــنـگ جغرافیائی تالیف مهدی مومنی تعریفی مشابه هم به گونه زیر ارائه شده است:&nbsp;&laquo;جنبش یا تکان پوسته زمین که به صورت طبیعی ناشی از زیر پوسته زمین است بعضی وقتها زلزله باعث تغییراتی در سطح زمین می شود ، اما اغلب زیان بوجود آمده ناشی ازتکان ها فقط محسوس است وممکن است زلزله بوسیلــــه یک انفجار آتشفشانی بوجود آید. زلزله در حقیقت در بیشتر نواحی آتشفشانی امری عادی است واغلب قبل ویا همزمان با انفجار اتفاق می افتد . اصل زلزلـــه تکتونیکی است واحتمالاً وجود یک شکست لازمه آن است . موجهای زلزلـــه دست کم در سه جهت اتفاق می افتد ودر یک مسافت قابل ملاحظه از مکــــان اصلی بطور جداگانه حس می شوند . وقتی امواج زلزله ازمکانی می گـــــــذرد زمین وساختمانها می لرزند وبه جلووعقب می روند .بالاترین زیان ناشی اززلزله همیشه در مرکز زلزله یعنی جائی که حرکت بالاوپائین است نیست امـــــــــا در مکانــــهائی که موجهای زلزله بصورت مایل به سطح می رسد ونزدیک مرکــز زلزلــــه باشند دارای بالاترین زیان می باشند .یک زلزله شدید معمولاً بوســـیله یکسری دیــــگر ازتکانها همراه می شود .زلزله ای که که در نزدیک یازیردریا اتفاق مـــــی افتد سبب حرکات شدیدآبها شده وبعضی وقتها امواج بــــــزرگی ازآن ناشی مـــی شود ودر مسافت زیاد این امواج ادامه پیــــدا می کنند وگاهگاهی باعث تلفات جــبران ناپذیر ومرگ ومیرمی شوند .طغیان نواحی ساحلی بیشتراز خود زلزلـــه بــــاعث خسارت می شوند ، در نواحی آتشفشانی زلزله عملاً هر روز اتفاق می افتـــد. به عنوان مثال در هاوائی هرساله صدهاتکانهای کوچک ثبت می شوند .&raquo;&nbsp;




&nbsp;



درفرهنگ گیتا شناسی تالیف عباس جعفری آمده است:&nbsp;&laquo;جنبش سریع ومحسوسی که درنتیجه جابجائی ویا جایگیری تخته سنگهای زیر پوسته زمین پدید می آید،در نتیجه این جنبش یـــــــک سری لرزش های موجی شکل پدید می آیدوگاه تغییرات ارتفاعی پوسته زمین راباعث می گرددواغلب ضایعات وزیان های جانی وفراوانی ازخود برجا میگذارد.زمین لرزه بیشتر مخصوص نواحی آتشفشانی بوده وگاه باخروش وفوران کوههای آتشفشانی همراه می گرددودرحالات شدیدشکستهاوبریدگیهای مهم ومشخص درروی پوسته زمین از خــودبجـــــای&nbsp;میگذارد.غالب زمین لرزه ها حداقل با سه نوع موج لرزاننده همراه است .در مرکز وقوع زمین لرزه سه موج مزبور بطور همزمان اثرگذارده و ساختمانهاوتأسیسات واقع دراین منطقه را با نوسان های شدید به عقب و جـــــلوومی برد و حد اکثر خسارت و زیان در محلی که امواج مزبور بطور مورب به سطح زمین می رسندوارد می سازد.....&raquo;&nbsp;محمود صداقت درکتاب&ldquo; زمین شناسی برای جغرافیا &rdquo; تعریفی بدینگونه ارائة می دهد:&nbsp;&laquo;زمین لرزه عبارت است ازحرکات ولرزش های ناگهانی و گذرا در زمین که از ناحیه محدودی منشأ می گیرد و ازآنجا درتمام جهات منتشر می شوند.&raquo;&nbsp;در کتاب فیزیکال جئوگرافی1&nbsp;آمده است:&nbsp;&laquo;زلزله یکسری ازتکانها ولرزشهای ناگهانی که از آزاد شدن فشار در طول گسل های فعال ودر مناطق آتشفشانی فعال ناشی می شود.تکانها ولرزشهای سطح زمین که در ارتباط با حرکات پوسته زمین در زیر زمین می باشد.&raquo;&nbsp;در فرهنگ آکسفورد آمده است:&nbsp;&laquo;حرکات ناگهانی وشدید سطح زمین.&raquo;&nbsp;از تعاریف ذکر شده در فوق ومنابع دیگر می توان برداشت زیر را نمود:&nbsp;&laquo;زلزله عبارت از حرکات و ارتعاشات نا گهانی سطخ زمین ناشی از شکسته شدن سنگهای پوسته زمین و رها شدن انرژی ذخیره شده در آنها است که در صورت شدت زیاد در مراکز انسانی موجب خسارتهاوزیانهای فراوان می شود.&raquo;&nbsp;زلزله از یکطرف موجب شکسته شدن و جابجائی بین توده های سنگی پوسته زمین می شود و ازطرف دیگر همین جابجائی و شکسته شدن منجر به ایجاد امواج و انتشار در درون زمین می شود ، مانند انداختن قطعه سنگی در حوض یا دریاچه که منجر به ایجاد امواجی می شود.&nbsp;زلزله مانند شکسته شدن قطعه چوب خشک شده ای می ماند که از یکطرف موجب گسیخته شدن چوب و از طرف دیگر موجب انتشار امواج در اطراف خود می شود.&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 01:40:55 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>post</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com/post-2</link>
<guid>https://tahghighha.loxblog.com/post-2</guid>

<description><![CDATA[
اطلاعات اولیه
کره زمین&nbsp;از نظر آنکه دمای سطحی آن به قدری است که وجود آب را در هر سه حالت مایع ، جامد و گاز امکان&zwnj;پذیر می&zwnj;کند، در میان&nbsp;سیارات منظومه شمسی&nbsp;، سیاره&zwnj;ای غیر عادی است. از این گذشته ، تا آنجا که می&zwnj;دانیم، کره زمین تنها جرم منظومه شمسی است که در آن اقیانوس&zwnj;هایی وجود دارد. در واقع ، بهتر این بود که گفته شود اقیانوس ، زیرا اقیانوس&zwnj;های آرام ، اطلس ، هند ، منجمد شمالی و منجمد جنوبی اقیانوس یکپارچه&zwnj;ای هستند پر از آب شور ، و می&zwnj;توان قاره&zwnj;های اروپا ، آسیا ، آفریقا و آمریکا و خشکیهای کوچکتری مانند قطب جنوب و استرالیا را جزیره&zwnj;های این اقیانوس یکپارچه پنداشت.&nbsp;
مشخصات اقیانوس یکپارچه
واقعیت&zwnj;های مربوط به این اقیانوس یکپارچه بسیار جالب&zwnj;توجه است. مساحت کل این اقیانوس 363 میلیون کیلومتر مربع است و بیشتر از 70 در صد سطح کره زمین را پوشانیده است. حجم این اقیانوس با توجه به اینکه عمق متوسط اقیانوسها 7/3 کیلومتر است، در حدود 1340 میلیون کیلومتر مکعب است. یعنی برابر با 15/0 حجم کل سیاره زمین است. این اقیانوس در برگیرنده 2/97 درصد H2O زمین است و چون در هر سال 3300000 کیلومترمکعب از آب اقیانوس&nbsp;تبخیرمی&zwnj;شود و سپس به صورت باران یا برف بر زمین می&zwnj;بارد، در نتیجه چنین بارشهایی در حدود 8250000 کیلومترمکعب آب شیرین در زیر قاره&zwnj;ها و در حدود 1250000 کیلومتر آب شیرین در دریاچه&zwnj;ها و رودخانه&zwnj;ها گرد آمده است.&nbsp;




&nbsp;



&nbsp;
اهمیت اقیانوس
اقیانوس اهمیت ویژه&zwnj;ای در حیات دارد. تقریبا مسلم است که نخستین صورتهای حیات در اقیانوس&zwnj;ها ظاهر شده است و از لحاظ کمیت محض ، هنوز هم قسمت اعظم حیات در اقیانوس&zwnj;ها است. حیات در روی زمین محدود به چند مترمربع از سطح زمین است، (اگر چه پرندگان و سرنشینان هواپیماها گاهی از این حد و مرز بیرون می&zwnj;روند) و حال آنکه حیات در اقیانوس&zwnj;ها سراسر اقیانوس را تا اعماق 15 کیلومتری و در بعضی نقاط تا اعماق بیشتر ، اشغال می&zwnj;کند.&nbsp;
آگاهی انسان در مورد اقیانوس&zwnj;ها
آگاهی&zwnj;های انسان درباره اقیانوس&zwnj;ها ، و به خصوص کف آنها ، تا سالهای اخیر به همان اندازه آگاهیهای او از سیاره&zwnj;های دیگر بوده است. حتی آنچه امروزه اخترشناسان درباره سطح ماه می&zwnj;دانند، بیشتر از دانسته&zwnj;های زمین شناسان درباره سطح زیر اقیانوس&zwnj;های زمین است.&nbsp;
اقیانوس&zwnj;نگاران اولیه
اقیانوس شناسی&nbsp;(Oceanography) جدید را ماتیو فونتین موری (Mathew Fontaine Maury) ، افسر نیروی دریایی آمریکا ، کشف کرد. وی در آغاز سی سالگی ، در حادثه&zwnj;ای ناگوار پای خود را از دست داد. اما این حادثه ناگوار به نفع بشریت تمام شد. پس از این حادثه بود که موری متصدی انبار نقشه&zwnj;ها و وسایل نقشه&zwnj;برداری شد و کوشش خود را صرف نقشه&zwnj;برداری از جریانهای اقیانوس&zwnj;ها کرد.موری پیشقدم همکاریهای بین المللی در مطالعات مربوط به اقیانوس شد و در کنفرانس تاریخی بین&zwnj;المللی که در سال 1853 در بروکسل تشکیل شد، چهره&zwnj;ای موثر بود. نخستین کتاب درسی خود را درباره اقیانوس&zwnj;نگاری ، به نام جغرافیای فیزیکی دریا ، در سال 1955 منتشر کرد. (فرهنگستان علوم دریایی در آناپولیس (Annapolis مرکز ایالت مریلند در آمریکا) به افتخار کارهای بزرگ وی به 'قصر موری' (Maury Hall) ملقب شد.&nbsp;
(جریان کرومول
بعد از موری ، جریانهای اقیانوسی به طور کامل نقشه&zwnj;برداری شدند. این جریانها به وسیله&nbsp;اثر کوریولیس&nbsp;در اقیانوس&zwnj;های نیمکره شمالی دوایر عظیمی &zwnj;در جهت حرکت عقربه&zwnj;های ساعت طی می&zwnj;کنند و در اقیانوس&zwnj;های نیمکره جنوبی دوایر عظیمی&zwnj; در خلاف جهت حرکت عقربه&zwnj;های ساعت می&zwnj;پیمایند. جریانی که در امتداد خط استوا حرکت می&zwnj;کند، تحت تاثیر اثر کوریولیس قرار نمی&zwnj;گیرد و ممکن است مسیری مستقیم طی کند. چنین جریان مستقیمی&zwnj; در&nbsp;اقیانوس آرام&nbsp;واقع است و چندین کیلومتر در امتداد استوا به طرف مشرق طی می&zwnj;کند. این جریان به افتخار کاشف آن ، تونزند کرومول (Townsend Cromwell) ، اقیانوس شناس آمریکایی ، جریان کرومول نامیده شده است.&nbsp;




&nbsp;



&nbsp;
آیا اعماق اقیانوس&zwnj;ها ، آرام است؟
اقیانوس&zwnj;نگارها جریانهای کندی را در اعماق اقیانوس&zwnj;ها کشف کرده&zwnj;اند. دلایل غیر مستقیمی&zwnj; نشان می&zwnj;دهد که اعماق اقیانوس&zwnj;ها نمی&zwnj;تواند آرام باشد. یکی از این دلایل این است که موجودات بالای دریا ، پیوسته کانیهای غذایی ، یعنی فسفاتها و نیتراتها ، را مصرف می&zwnj;کنند و پس از مرگ ، این مواد را با پیکر خود به اعماق دریا می&zwnj;برند. اگر جریانی وجود نداشت تا این مواد را دوباره به سطح دریا بیاورد، سطح دریا از وجود این کانیها تهی می&zwnj;شد.&nbsp;دلیل دیگر آن است که اگر جریانهایی برای انتقال اکسیژن وجود نداشت، اکسیژنی که از هوا جذب می&zwnj;شد، نمی&zwnj;توانست به اعماق دریا نفوذ کند و در نتیجه بر اثر کاهش مقدار اکسیژن ، ادامه حیات در اعماق دریا امکان&zwnj;پذیر نبود. در واقع ، معلوم شده است که اکسیژن در عمیق&zwnj;ترین نقاط دریا نیز دارای غلظت مناسبی است. وجود اکسیژن در این نقاط فقط با این تصور قابل توضیح است که در اقیانوس مناطقی وجود دارد که&nbsp;آبهای سطحی&nbsp;سرشار از اکسیژن را به طرف پایین می&zwnj;کشد. علت پیدایش این جریانهای قائم اختلاف دماست.&nbsp;آب سطحی اقیانوس در نواحی قطبی سرد می&zwnj;شود و بنابراین به طرف پایین کشیده می&zwnj;شود. این جریان دائمی &zwnj;آبی که به پایین کشیده می&zwnj;شود، در سراسر بستر اقیانوس انتشار می&zwnj;یابد. بنابراین ، حتی در مناطق استوایی ، آب اعماق اقیانوس بسیار سرد و دمای آن نزدیک نقطه انجماد است. آب سرد اعماق اقیانوس عاقبت به طرف سطح آب بالا می&zwnj;آید، زیرا جای دیگر برای رفتن ندارد. آب ، پس از آنکه دوباره به سطح اقیانوس رسید، گرم و به طرف&nbsp;قطب شمال&nbsp;یا&nbsp;قطب جنوب&nbsp;کشیده می&zwnj;شود و در آنجا دوباره به طرف پایین کشانده می&zwnj;شود.&nbsp;
حیات در اعماق دریا
شگفت&zwnj;انگیز است که در عمق دریا نیز حیات وجود دارد. تقریبا تا یک قرن پیش تصور می&zwnj;شد که حیات در اقیانوس&zwnj;ها محدود به مناطق سطحی آنها است.&nbsp;مدیترانه&nbsp;، مرکز اصلی تمدن متمادی ، در واقع در قسمتهای بسیار عمیق نسبتا عاری از حیات است، اما اگر چه این دریا نیمه کویر ، یعنی گرم و کم اکسیژن است. ادوارد فوربر (Edward Forber) ، طبیعی&zwnj;دان انگلیسی ، در دهه 1840 از عمق 2100 متری آن توانستستاره دریایی&nbsp;زنده به دست آورد.&nbsp;سپس معلوم شد که کابل تلگرافی که در سال 1860 از کف دریای مدیترانه از عمق 1600 متری گذرانده بودند، از مرجانها و گونه&zwnj;های دیگر پوشانده شده است. دنیای زندگی زیر آبی به هیچ وجه منطقه وهم&zwnj;آور سکوت نیست. هیدروفون (Hidrophen یا گوشی زیر آبی) در سالهای اخیر نشان داده است که صداهای تیک تیک ، خرخر ، ناله و صداهای دیگر موجودات دریایی به قدری زیاد است که سرسام&zwnj;آورتر از شلوغترین مکانهای روی خشکی است.&nbsp;
منابع جدید&nbsp;کانی
با دست یافتن آدمی&zwnj; به پایین&zwnj;ترین عمق دریا ، منبع جدید و با ارزشی از مواد کانی ممکن است، به دست آید. ظاهرا در مناطق وسیعی از بستر اقیانوس آرام منابعی سرشار از منگنز و مقادیر قابل توجهی کبالت ، نیکل و مس پراکنده است.&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 01:40:55 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>فضانوردان</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com/فضانوردان</link>
<guid>https://tahghighha.loxblog.com/فضانوردان</guid>

<description><![CDATA[
&nbsp;



    
        
            
        
        
            لایکا ، اولین سگ فضا نورد
            اتحاد جماهیر شوروی سابق در سال
            1957 م. سگی به نام لایکا را به فضا
            فرستاد. لایکا در فضا جان باخت، زیرا هیچ راهی
            برای بازگشت سفینه به زمین وجود نداشت.
        
    



    
        
            
            
                
                    
                        فضانوردان کسانی هستند که برای کار کردن در فضا آموزش می&zwnj;بینند. آنان گاهی هفته&zwnj;ها و ماهها در&nbsp;ایستگاههای فضایی&nbsp;یا&nbsp;سفینه&zwnj;های فضایی&nbsp;به پژوهشهایی ویژه می&zwnj;پردازند.
                    
                
            
            
        
    


دیدکلی
آزمایشهایی که فضانوردان انجام می&zwnj;دهند به کشف آنچه در فضا وجود دارد یا تأثیر شرایط فضا بر زمین کمک می&zwnj;کند. از سال 1961 میلادی ، که نخستین&nbsp;سفر فضایی&nbsp;انسان انجام شد، فضانوردان توانسته&zwnj;اند روی ماه راه بروند و در مدار زندگی کنند.&nbsp;




    
        
            
            
                
                    
                        
                    
                    
                        
                        توماس
                        
                    
                
            
            
        
    


کار در فضا
کار در&nbsp;سفینه فضایی&nbsp;شامل نگهداری و تعمیر ابزارها ، آزمایشهای علمی و پرتاب و تعمیر&nbsp;ماهواره&zwnj;ها&nbsp;است. برای آنکه فضانوردی بتوانند با سفینه فضایی پرواز کند، باید دوره&zwnj;ی اموزش خلبانهای ارتش را بگذراند. متخصصان سفینه&zwnj;های فضایی مهندسان یا دانشمندانی تراز اول هستند.&nbsp;
نیروهای شدید
فضانوردان باید برای شرایط غیر عادی فضا آماده شوند. ابتدا باید آموزش ببینند که چگونه در برابر نیروی گرانش (نیروی شدیدی که هنگام برخاستن سفینه باعث می&zwnj;شود انسان وزن خود را شش برابر وزن معمول احساس کند)، مقاومت کنند. برای عادت کردن به کمبود گرانش در فضا ، فضانوردان در محفظه&zwnj;های بسیار بزرگ آب و هواپیماهای بلند پرواز که احساس بی وزنی را به وجود می&zwnj;آورند، تمرین می&zwnj;کنند.&nbsp;




    
        
            
        
    


بیماری فضا
بیش از چهل درصد فضانوردان چند روز اول دچار بیماری فضازدگی می&zwnj;شوند؛ زیرا بی وزنی روی حس تعادل آنها اثر می&zwnj;گذارد. همچنین کمبود گرانش به تدریج گلبولهای قرمز خون فضانوردان را که حامل اکسیژن هستند کاهش می&zwnj;دهد و باعث خستگی می&zwnj;شود.&nbsp;
ورزشگاه فضایی
ممکن است به سبب کمبود گرانش در فضا ، قد فضانوردان تا پنج سانتیمتر بلندتر و قلب ، ماهیچه&zwnj;ها و استخوانهای آنها ضعیف شود. این تغییرها را می&zwnj;توان با برنامه غذایی خاص و انجام دادن تمرینهای ورزشی روزانه و منظم در ورزشگاهی درون سفینه مهار کرد.&nbsp;




    
        
            
        
    


لباس فضایی و توپ نجات
لباس فضایی ای. ا. یو. فضانورد را هنگامی که خارج از سفینه کار می&zwnj;کند، از تابشها حفظ می&zwnj;کند. توپ نجات مخصوصی را برای جابجایی فضانوردان به سفینه&zwnj;ای دیگر ، در مواقع اضطراری طراحی کرده&zwnj;اند.&nbsp;
حد مجاز پرتوگیری
سفینه&zwnj;های فضایی پیوسته در معرض بیماران ذره&zwnj;های پرتوزایی هستند که بطور معمول جو زمین جلوی آنها را می&zwnj;گیرد. هر فضانوردی با خود ابزاری دارد که مقدار پرتویی را که در معرض آن است، اندازه می&zwnj;گیرد. حد مجاز پرتوگیری در طول عمر انسان صد راد (واحد تابش) است. این حد مدت زمانی را که یک فضانورد می&zwnj;تواند در فضا به سر برد محدود می&zwnj;کند و مأموریتهای فضایی به مریخ یا سیاره&zwnj;های دور دیگر را که بیش از دو سال به طول می&zwnj;انجامد، به خطر می&zwnj;اندازد. وقتی سفینه در معرض تابش مستقیم خورشید باشد، دما در فضا بین 200- درجه تا بیش از 100 درجه سانتیگراد در نوسان است محفظ دمای پایدار در&nbsp;سفینه فضایی&nbsp;بسیار مهم است و این کار به همان روش دستگاههای تهویه&zwnj;ی هوا در ساختمانهای روی کره&zwnj;ی زمین ، انجام می&zwnj;شود. در فضا شب و روز وجود ندارد؛ ولی فضانوردان برای آنکه بدانند چه وقت کار و چه وقت استراحت کنند برنامه روزانه خود را در دوره&zwnj;ای زمانی که به اندازه شبانه روز زمین است، تنظیم می&zwnj;کنند.&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 01:40:55 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>ستاره</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com/ستاره</link>
<guid>https://tahghighha.loxblog.com/ستاره</guid>

<description><![CDATA[
&nbsp;

    
        
            
            
                
                    
                        ستارگان اجرامی هستند آسمانی که دارای منبع انرژی بوده (به سه صورت&nbsp;انرژی گرانشی&nbsp;، حرارتی و&nbsp;هسته&zwnj;ای) و این انرژی را با تابش خود بصورت&nbsp;امواج الکترومغناطیسی&nbsp;خرج می&zwnj;کند (از&nbsp;امواج رادیویی&nbsp;تا&nbsp;اشعه گاما).
                    
                
            
            
        
    

&nbsp;
مقدمه
بطور کلی ستارگان دارای مراحل مختلف جنینی ، کودکی و جوانی و پیری هستند. پس از اکتشاف&nbsp;برابری جرم و انرژی&nbsp;توسط&nbsp;انیشتین&nbsp;،&nbsp;دانشمندان&nbsp;تشخیص دادند، که کلیه ستارگان باید تغییر و تحول یابند. هر ستاره هنگامی که نور (انرژی) پخش می&zwnj;کند، مقداری از ماده خویش را مصرف می&zwnj;کند. ستارگان همیشگی نیستند، روزی به دنیا آمده&zwnj;اند و روزی هم از دنیا خواهند رفت.&nbsp;ستارگان&nbsp;گویهای بزرگی از گاز بسیار گرم هستند که بواسطه نورشان می&zwnj;درخشند.

در سطح دمای آنها هزاران درجه است و در داخل دمایشان بسیار بیشتر است. در این دماها ماده نمی&zwnj;تواند به صورتهای&nbsp;جامد&nbsp;یا&nbsp;مایع&nbsp;وجود داشته باشد. گازهایی که ستارگان را تشکیل می&zwnj;دهند بسیار غلیظتر از گازهایی هستند که معمولا بر سطح زمین وجود دارند. چگالی فوق العاده زیاد آنها در نتیجه فشارهای عظیمی است که در درون آنها وجود دارد. ستارگان در فضا حرکت می&zwnj;کنند، اما حرکت آنها به آسانی مشهود نیست. در یک سال هیچ تغییری را در وضعیت نسبی آنها نمی&zwnj;توان ردیابی کرد، حتی در هزار سال نیز حرکت قابل ملاحظه&zwnj;ای در آنها مشهود نمی&zwnj;افتد.&nbsp;

&nbsp;

    
        
            
        
    




نقش و الگوی آنها در حال حاضر کم و بیش دقیقا همان است که در هزار سال پیش بود. این ثبات ظاهری در نتیجه فاصله عظیمی است که میان ما و آنها وجود دارد. با این فواصل چندین هزار سال طول خواهد کشید تا تغییر قابل ملاحظه&zwnj;ای در نقش ستارگان پدید آید. این ثبات ظاهری مکان ستارگان موجب شده است که نام متداول (ثوابت) به آنها اطلاق شود. اختر فیزیکدانان بر این باورند که در بعضی&nbsp;کهکشانها&nbsp;، از جمله&nbsp;کهکشان راه شیری&nbsp;، ستارگان نوزاد بسیاری در حال تولد هستند، افزون بر آن که پژوهشگران اظهار می&zwnj;دارند تکامل ، تخریب و محصول نهایی یک ستاره ، به جرم آن بستگی دارد. در واقع سرنوشت نهایی ستاره که تا چه مرحله&zwnj;ای از پیشرفت خواهد رسید با&nbsp;جرم ستاره&nbsp;ارتباط مستقیم دارد.&nbsp;
نحوه تشکیل ستاره
گوی آتشین مورد نظر در&nbsp;نظریه انفجار بزرگ&nbsp;، حاوی&nbsp;هیدروژن&nbsp;و&nbsp;هلیوم&nbsp;بود، که در اثر انفجار بصورت&nbsp;گازها&nbsp;و گرد و غباری در فضا بصورت پلاسمای فضایی متشکل از ذرات بسیاری از جمله&nbsp;الکترونها&nbsp;،&nbsp;پروتونها&nbsp;،&nbsp;نوترونها&nbsp;و نیز مقداری یونهای هلیوم به بیرون تراوش می&zwnj;کند. با گذشت زمان و تراکم ماده دربرخی&nbsp;سحابیها&nbsp;شکل می&zwnj;گیرند. این مواد متراکم رشد کرده و توده&zwnj;های عظیم گازی را بوجود می&zwnj;آورند که تحت عنوان&nbsp;پیش ستاره&zwnj;ها&nbsp;معروفند و با گذشت زمان به ستاره مبدل می&zwnj;شوند. بسیاری از این توده&zwnj;ها در اثر&nbsp;نیروی گرانش&nbsp;و&nbsp;گریز از مرکز&nbsp;بزرگ و کوچک می&zwnj;شوند، که اگر نیروی گرانش غالب باشد،&nbsp;رمبش و فرو ریزش ستاره&nbsp;مطرح می&zwnj;شود و اگر نیروی گریز از مرکز غالب شود، احتمال تلاشی ستاره و شکل گیری اقمار و&nbsp;سیارات&nbsp;می&zwnj;رود.&nbsp;
مقیاس قدری
همه ستارگان به شش طبقه روشنایی که&nbsp;قدر&nbsp;نامیده می&zwnj;شود، تقسیم شده&zwnj;اند. روشنترین ستارگان دارای قدر اول و کم نورترین ستارگان که توسط چشم غیر مسلح قابل روءیت بودند به عنوان ستارگان قدر ششم و بقیه ستارگان داراب قدرهای بین 16 - 1 هستند. قدر یک ستاره عبارت است از:&nbsp;سنجش لگاریتمی از روشنایی ستارگان&nbsp;، اگر قدر یک ستاره را با m نمایش دهیم، داریم:
&nbsp;
(قدر ظاهری) 2.5logL + Cte = m-

که مقدار ثابت Cte همان&nbsp;صفر مقیاس قدری&nbsp;است.&nbsp;

&nbsp;

    
        
            
        
    

&nbsp;
روشنایی ستاره
مقدار انرژی تابیده شده از ستاره به واحد سطح زمین را روشنایی یک ستاره می&zwnj;نامند. مقدار ثابت (صفر مقدار قدری) را طوری انتخاب می&zwnj;کنند که قدر&nbsp;ستاره &alpha;&nbsp;چنگ رومی&nbsp;(Vega) برابر صفر شود. علامت منفی در فرمول نشان می&zwnj;دهد که قدر روشنایی ستاره بالا باشد، دارای قدر پایین خواهد بود.&nbsp;
رنگ ستارگان
هر وسیله&zwnj;ای که برای آشکارسازی نور بکار می&zwnj;رود دارای حساسیت طیفی است. مثل چشم انسان که اولین وسیله&zwnj;ای است برای آشکارسازی نور و حساسیت چشم برای نورهای مختلف یکسان نیست. هر وسیله دیگری هم که برای اندازه گیری نور بکار می&zwnj;رود مثل&nbsp;فیلمهای عکاسیبرای نورهای با طول موجهای متفاوت ، دارای حساسیت یکسان نیست. پس روشنایی یک جسم بستگی به نوع وسیله اندازه گیری شده دارد. بر این اساس قدرهای مختلفی داریم، که یکی از آنها&nbsp;قدر دیدگانی&nbsp;و دیگری&nbsp;قدر عکسبرداری&nbsp;می&zwnj;باشد.&nbsp;
طیف ستارگان
هنگام مطالعه&nbsp;طیف ستارگان&nbsp;(یا همان بررسی کیفی ستارگان) مشاهده می&zwnj;شود که اختلاف فاحشی بین ستارگان وجود دارد. از آنجایی که وجود هر خط سیاه در طیف ستاره بیانگر وجود یک عنصر شیمیایی ویژه در اتمسفر آن ستاره است، شاید به نظر می&zwnj;رسد که علت اختلاف در طیف ستارگان بخاطر اختلاف در مواد شیمیایی سازنده ستارگان باشد. ولی در نهایت چنین نیست، بلکه علت اختلاف طیف ستارگان&nbsp;دمای ستارگان&nbsp;می&zwnj;باشد. چون ستارگان دارای دماهای متفاوتی هستند، طیف آنها نیز متفاوت است.&nbsp;
&nbsp;

    
        
            
        
    

&nbsp;
اندازه گیری دمای ستارگان
در مورد ستارگان امکان اندازه گیری دمای جنبشی (دمایی که توسط دماسنج اندازه گیری می&zwnj;شود) وجود ندارد. زیرا نمی&zwnj;توانیم&nbsp;ترمومتر&nbsp;را در قسمتهای مختلف ستاره قرار داده و این&nbsp;دما&nbsp;را اندازه گیری کنیم. از طرفی لایه&zwnj;های مختلف ستاره دارای دماهای مساوی هستند و هر چه از لایه&zwnj;های خارجی به طرف لایه&zwnj;های داخلی حرکت کنیم دما افزایش می&zwnj;یابد. بنابراین تعریف دمای منحصر به فردی که مربوط به هر لایه از ستاره باشد غیر ممکن است.&nbsp;
اندازه گیری فراوانی عناصر در ستارگان
در حالت کلی مشاهده خطوط طیفی مربوط به یک عنصر در طیف یک ستاره دلیل بر وجود آن عنصر در اتمسفر این ستاره است و برعکس این ممکن نیست. یعنی عدم حضور خطوط طیفی یک عنصر در طیف یک ستاره دلالت بر عدم وجود آن عنصر در اتمسفر ستاره را ندارد، زیرا علاوه بر حضور یک عنصر لازم است، شرایط فیزیکی (دما و&nbsp;فشار) برای تشکیل خطوط طیفی آن عنصر برقرار باشد، تا بتوانیم خطوط طیفی آن عنصر را مشاهده کنیم. با توجه به اینکه شدت خطوط جذبی بستگی به فراوانی آن عنصر دارد، بنابراین می&zwnj;توانیم از روی شدت خطوط طیفی ، فراوانی عناصر را در ستارگان تعیین کنیم.&nbsp;
جرم ستارگان
اطلاعات مربوط به&nbsp;جرم ستارگان&nbsp;از مسائل بسیار مهم به شمار می&zwnj;رود. تنها راهی که برای تخمین جرم یک ستاره در دست داریم آن است که حرکت جسم دیگری را که بر گرد آن دوران می&zwnj;کند مورد مطالعه قرار دهیم. ولی فاصله عظیمی که ما را از ستارگان جدا می&zwnj;کند، مانع آن است که بتوانیم سیارات متعلق به همه آنها را ببینیم و حرکت آنها را مورد مطالعه قرار دهیم. عده زیادی ستاره موجود است که جفت جفت زندگی می&zwnj;کنند و آنها را منظومه&zwnj;های مزدوج یا&nbsp;دو ستاره&zwnj;ای&nbsp;می&zwnj;نامند. در چنین حالات بایستی حرکت نسبی هر یک از دو ستاره مزدوج مستقیما مطالعه شود، تا از روی دوره گردش آنها جرم نسبی هر یک بدست آید. در حضور ارتباط میان جرم و نورانیت ستارگان ، نخستین بار بوسیله&nbsp;سرآرتورادینگتون&nbsp;اظهار شد که نورانیت ستاره&zwnj;ها تابع معینی از جرم آنها است، و این نورانیت با زیاد شدن جرم به سرعت ترقی می&zwnj;کند.&nbsp;
منابع انرژی ستارگان
برای هر ستاره&zwnj;ای سه منبع انرژی را می&zwnj;توان نام برد که عبارتند از:
&nbsp;
انرژی پتانسیل گرانشی
می&zwnj;توان فرض کرد که&nbsp;خورشید&nbsp;یا ستارگان در حال تراکم تدریجی هستند و بدین وسیله انرژی پتانسیل گرانشی خود را بصورت&nbsp;انرژی الکترومغناطیسی&nbsp;به محیط اطراف تابش می&zwnj;کنند.&nbsp;
انرژی حرارتی
می&zwnj;توان فرض کرد که ستارگان و خورشید اجرام بسیار داغ آفریده شده&zwnj;اند و با تابش خود به محیط اطراف در حال سرد شدن هستند.&nbsp;
انرژی هسته&zwnj;ای
می توان فرض کرد که در ستارگان هسته&zwnj;های سبکتر همجوشی کرده و انرژی آزاد شده در این همجوشی منبع انرژی ستارگان را تأمین می&zwnj;کند، یا می&zwnj;توان فرض کرد که در ستارگان هسته&zwnj;های سنگینتر از طریق&nbsp;واپاشی&nbsp;به هسته&zwnj;های سبکتر تبدیل شده و انرژی آزاد شده از این واپاشیها انرژی ستارگان را تأمین می&zwnj;کند.&nbsp;
&nbsp;

    
        
            
        
    

&nbsp;
مرگ ستارگان
سه طریق برای&nbsp;مرگ ستارگان&nbsp;وجود دارد. ستارگانی که جرم آنها کمتر از 1.4 برابر جرم خورشید است. این ستارگان در نهایت به&nbsp;کوتوله&zwnj;های سفید&nbsp;تبدیل می&zwnj;شوند. ستارگانی که جرم آنها بیشتر از 1.4 برابر جرم خورشید است، در نهایت به&nbsp;ستارگان نوترونی&nbsp;و به&nbsp;سیاه چاله&zwnj;ها&nbsp;تبدیل خواهند شد. دیر یا زود سوخت هسته ای ستارگان به پایان رسیده و در این صورت ستاره با تراکم خود انرژی گرانشی غالب آمده و این تراکم (رمبش) تا تبدیل شدن الکترونهای آزاد ستاره به&nbsp;الکترونهای دژنره&nbsp;ادامه پیدا می&zwnj;کند، که در این صورت ستاره به یک ستاره کوتوله سفید تبدیل شده است. برخی از ستارگان از طریق انفجارهای ابرنواختری به ستارگان نوترونی تبدیل می&zwnj;شوند. ستارگانی که بیشتر از 1.4 و کمتر از سه برابر جرم خورشید دارند، به ستاره نوترونی تبدیل شده و آنهایی بیشتر از سه برابر جرم خورشید دارند، عاقبت به سیاه چاله تبدیل می&zwnj;شوند. سیاه چاله آخرین مرحله مرگ ستاره می&zwnj;باشد.&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 01:40:55 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>شهاب سنگها</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com/شهاب-سنگها</link>
<guid>https://tahghighha.loxblog.com/شهاب-سنگها</guid>

<description><![CDATA[
&nbsp;
مفاهیم اولیه
شهابواره&zwnj;ها&nbsp;اجرامی هستند که در&nbsp;فضای بین سیاره&zwnj;ای&nbsp;در حال گردشند و ممکن است با زمین برخورد کنند. هنگامیکه با سرعت 1170 کیلومتر در ساعت وارد بخش بالایی&nbsp;اتمسفر&nbsp;می&zwnj;شوند، تبدیل به شهاب می&zwnj;شوند و در ارتفاع بین 110 و 70 کلیومتری دنباله&zwnj;ای نورانی از خود باقی می گذارند. وقتی این اجرام به زمین می رسند ،&nbsp;شهاب سنگ&nbsp;نامیده می شوند. مطالعه این شهاب سنگها اطلا عات ارزشمندی درباره نحوه تشکیل آنها ، مواد تشکیل دهنده و&nbsp;تاریخ جهان&nbsp;در اختیار دانشمندان قرار می دهد. چون شهابها احتمالا بقایای فعالیتهایی هستند که در ابتدا جهان ما را شکل بخشید.&nbsp;
ساختمان شهاب سنگها
علوم&nbsp;اختر شناسی&nbsp;،&nbsp;زیست شیمی&nbsp;و&nbsp;زمین شناسی&nbsp;به مطالعه شهاب سنگها می&zwnj;پردازند. مطالعات نشان می&zwnj;دهد که شهاب سنگها انواع مختلف دارند:
&nbsp;

    نوع سنگی که شامل&nbsp;سیلیکاتها&nbsp;می&zwnj;باشد.
    نوع فلزی که از&nbsp;آهن&nbsp;و&nbsp;نیکل&nbsp;تشکیل شده است.
    نوع سنگی - فلزی که مخلوطی از سنگ و فلز است.


&nbsp;

    
        
            
        
    





بیشتر&nbsp;سنگهای فوق کندریتها&nbsp;هستند ، که دارای&nbsp;کندرول&nbsp;می&zwnj;باشند و گویچه&zwnj;هایی با چند میلیمتر قطر ، که منشأ معدنی آنها معلوم نیست و در بردارنده دانه&zwnj;های&nbsp;اولیوین&nbsp;و&nbsp;پیروکسین&nbsp;هستند. کندریتها طبق میزان تغییرات آب و تغییرات دمایشان پیش از رسیدن به زمین تقسیم بندی می&zwnj;شوند. کندریتهای کربن دار از نظر زیست اختر شناسان بیشترین اهمیت را دارند. در این کندریتها کربن یافت می&zwnj;شود که ترکیب آن سومین مشخصه کندریتهاست.

این نوع کندریتها حدود 5 درصد شهاب سنگها را تشکیل می&zwnj;دهند. در قرن نوزدهم مطالعات سنگهای حامل کندریتهای کربن دار نشان داد که دارای&nbsp;هیدروکربنهایی&nbsp;هستند، شبیه هیدروکربنهای&nbsp;کروجنkerogen ، که ماده جامدی است که در منابع نفت نظیر&nbsp;سنگ نفت&nbsp;یافت می&zwnj;شود. بین سالهای 1950 و 1970 ، &laquo;هارولد اوری&raquo; ،&nbsp;برنده جایزه نوبل شیمی&nbsp;، یک رشته تجزیه&zwnj;های شیمیایی و ایزوتوپی انجام داد که وجود ترکیبات بودار را که قطعا منشأ فرازمینی دارند، تأیید کرد.&nbsp;
نحوه تشکیل شهاب سنگها
اغلب شهاب سنگها از&nbsp;سیارکها&nbsp;ناشی می شوند (که بعضی از آنها ممکن است به قطر صد تا چهار صد کیلومتر رسیده باشند) که بعدا خرد شده و یا در اثر برخورد با&nbsp;اجرام&nbsp;دیگر قسمتی از آنها سائیده شده باشد. مثلا&nbsp;شهاب سنگ واکاموارتا&nbsp;در اثر برخورد سیاره&zwnj;ای کوچک که بخشی از آن مذاب بوده و&nbsp;فعالیتهای آتشفشانی&nbsp;داشته است و&nbsp;سیاره&nbsp;کوچک دیگری با هسته فلزی بوجود آمده است. در نهایت خرده پاره&zwnj;های هر دو سرد شده و بصورت مخلوطی از مواد معدنی در آمده است که نیم آن سنگی و نیمی فلزی است. این نوع کمیاب &laquo;مزوسیدریت&raquo; نامیده می&zwnj;شود.&nbsp;
اسید آمینه در شهاب سنگها
&laquo;جان کرونین&raquo; ، پژوهشگر دانشگاه آریزونا ، با مطالعه&nbsp;شهاب سنگ مارکیسون&nbsp;که در سال 1969 در استرالیا سقوط کرد، به این نتیجه رسید که در ساختمان آن اسیدهای آمینه وجود دارد. در ساختمان شهاب سنگها اشکال گوناگونی از کربن نظیر&nbsp;گرافیت&nbsp;،&nbsp;سیلیکان کارباید&nbsp;و&nbsp;الماس&nbsp;یافت شد. کرونین 74 نوع اسید آمینه مختلف ، 87 هیدروکربن بودار ، 140 ترکیب چربی دار ، 10&nbsp;مولکول قطبی&nbsp;و از همه مهمتر 5 پایه نیتروژنی که درDNA&nbsp;وRNA&nbsp;یافت می شود، در شهاب سنگها کشف کرده است.

از بیست نوع&nbsp;اسید آمینه&nbsp;یافت شده ، هشت مورد از آنها در ساخت پروتئین در حیات زمینی دخیل هستند، نظیر&nbsp;گلیسرین&nbsp;،&nbsp;آلانین&nbsp;،&nbsp;والین&nbsp;و&nbsp;لوسین. کرونین مواد اولیه این اسید آمینه&zwnj;ها را نیز یافته است که موادی چون کربوکسامیدها هستند. به گفته او با اندکی تلاش می&zwnj;توان از مولکولهای بین ستاره&zwnj;ای اسید آمینه بدست آورد و مواد اولیه بین ستاره&zwnj;ای آنهاست که برای ساختن ترکیبات آلی یافت شده در شهاب سنگها لازم می&zwnj;باشد.&nbsp;
مواد بین ستاره&zwnj;ای در شهاب سنگها
جدول زیر نشان دهنده مواد اولیه بین ستاره&zwnj;ای (ترکیبات یافت شده در شهاب سنگها) و پلیمر های بیولوژیکی که مبنای حیات را تشکیل می&zwnj;دهند، است:
&nbsp;

    
        
            پلیمرهای بیولوژیکی
            آیا در&nbsp;شهاب سنگها&nbsp;یافت می&zwnj;شوند؟
            مواد اولیه تشکیل دهنده حیات
            مواد اولیه
            &nbsp;
        
        
            پروتئین
            بلی
            اسیدهای آمینه
            RCHO , HCN , NH3&nbsp;, H2O
            &nbsp;
        
        
            اسید نوکلئیکها
            بلی
            پیورین&zwnj;ها
            HCN , H2O
            &nbsp;
        
        
            اسید نوکلئیکها
            بلی
            پیریمیدینها
            HCN , H2O , CHCCN
            &nbsp;
        
        
            اسید نوکلئیکها
            خیر
            ریبوزها
            H2CO
            &nbsp;
        
        
            غشاها (پوسته&zwnj;ها)
            بلی
            فسفاتها
            PN.CP
            &nbsp;
        
        
            غشاها(پوسته&zwnj;ها)
            بلی
            اسیدهای چرب
            پلیینها و مولکولهای چند حلقه&zwnj;ای بودار PAH (Polycyclic aromatic hydrocarbons)
        
    

&nbsp;
اندازه شهاب سنگها
بر طبق برآوردهای اخیر ، هر روز 10،000 تن شهاب سنگ به زمین می&zwnj;رسد. بیشتر این جرمها فوق العاده ریزند، بطوری که جو زمین به هنگام عبورشان هیچگونه تأثیر خاصی بر آنها نمی&zwnj;گذارند. این ذرات احتمالاً دست نخورده به زمین می&zwnj;رسند. حداکثر بعد آنها یک صدم سانتیمتر است. با ماهواره&zwnj;های مخصوص می&zwnj;توان این ذرات را ، به هنگام عبور از فضا ، جمع آوری کرد. این ذرات کوچک و تقریباً غیر قابل ادراک را شهاب سنگهای کوچک یا شهاب سنگهای ریز می&zwnj;نامند.&nbsp;

&nbsp;

    
        
            عکس پیدا نشد
        
    





پس از آنها به شهاب سنگهایی بر می&zwnj;خوریم که حداکثر بعد آنها یک سانتیمتر است. ذراتی که هنگام عبور از جو زمین ، روشنایی ایجاد می&zwnj;کنند، از همین نوع شهاب سنگها هستند. شهاب سنگهای بزرگتر به ندرت وارد جو زمین می&zwnj;شوند، اما در صورت ورود به جو زمین ، خطوط نورانی&zwnj;تری تولید می&zwnj;کنند. همینطور که اثرهای نوری چشمگیرتر می&zwnj;شوند، اثرهای صوتی نیز رفته رفته به وقوع می&zwnj;پیوندد. شهابسنگهای به وزن 4.5 کیلوگرم یا بیشتر در ضمن عبور از جو ، کاملاً از هم نمی&zwnj;پاشند و قطعه&zwnj;های کوجک ولی قابل شناخت آنها به سطح زمین می&zwnj;رسند.

اثرهای نوری و صوتی این قبیل شهاب سنگها از تولید ترس خفیف همراه با از جا پریدن تا وحشت شدید متفاوتند. گذار شهابسنگهای بزرگ در زیر خط پرواز آنها ممکن است یک آتشگوی فرا درخشان و موجهای ضربه&zwnj;ای شدید بوجود آورد. دیده شده است که شهاب سنگهای برنده سریع السیر ، چون تبر شاخه&zwnj;های درختان را قطع می&zwnj;کنند. شهاب سنگها ، سطحهای سختی چون پشت بامها را بدون ایجاد ترک بوضوح سوراخ کرده&zwnj;اند و از لایه&zwnj;های یخ استخرها و دریاها و سقفهای فلزی اتومبیل گذشته&zwnj;اند.&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 01:40:55 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>زندگی فرازمینی</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com/زندگی-فرازمینی</link>
<guid>https://tahghighha.loxblog.com/زندگی-فرازمینی</guid>

<description><![CDATA[
&nbsp;

    
        
            * زندگی فرازمینی&nbsp;
        
    


    
        
            
            &nbsp;تلسکوپ&nbsp;کک هاوایی در نهایت توانست از میان دریایی از اجرام شناور در فضا همزادی برای سیاره زمین بیابد، سیاره ای که می تواند بستری مناسب برای شکل گیری حیات باشد. اخترشناسان موفق به کشف سیاره ای شبه زمینی با ابعادی برابر ابعاد زمین در منطقه ای قابل سکونت از فضا شده اند که احتمال وجود آب مایع در آن وجود داشته و می توان به عنوان جهانی قابل سکونت بر روی آن مطالعه کرد.
            گروهی از شکارچیان سیاره ای در دانشگاه کالیفرنیا، این جهان ناشناخته را در مدار جرم کوتوله سرخی به نام گیلیس 581 در فاصله 20 سال نوری از زمین یافته اند. سیاره در منطقه امن یا قابل سکونت فضای موجود در اطراف ستاره ای قرار گرفته که حرارت آن برای شکل گیری آب مایع نه چندان داغ و نه چندان سرد است.&nbsp;
            به گفته استیون ووت یکی از اخترشناسان تیم یابنده، این یافته گزینه ای بسیار قابل قبول و قابل توجه از سیاره های قابل سکونت به شمار می رود و سرعت بالای دانشمندان در ردیابی و مشاهده آن در نزدیکی زمین نشان می دهد سیاره های اینچنینی در اطراف زمین فراوانند.
            این یافته ها تایید می کنند سیاره جدید در میان سیاره های شبه زمینی که تا به حال در میان سامانه های ستاره ای دیگر کشف شده بیشترین شباهت را به زمین داشته و در میان گزینه های موجود برترین گزینه در میان مناطق قابل سکونت به شمار می رود.
            تا کنون بیش از 400 سیاره فراخورشیدی توسط اخترشناسان کشف شده است که بیشتر آنها توده های عظیم گازی مشابه مشتری هستند که همانطور که می دانید برای شکل گیری حیات بستری مناسب به حساب نمی آیند. اخترشناسان برای مطالعه بر روی حرکات گیلیس 581 در بیشترین جزئیات ممکن از تلسکوپ کک در هاوایی استفاده کردند و با استفاده از اطلاعات فروسرخ به دست آمده از رصدهای این تلسکوپ توانستند حضور تعدادی سیاره در مدار این جرم کیهانی را مشاهده کنند.
            یکی از این سیاره ها گیلیس 581g&nbsp;&nbsp;&nbsp;نام داشته و جرم آن سه یا چهار برابر زمین بوده مدار کامل ستاره اش را 34 روزه طی می کند. اخترشناسان بر این باورند این سیاره سنگی به اندازه ای نیروی گرانش دارد که زمینه شکل گیری اتمسفر در آن وجود داشته باشد.
            گیلیس 581g&nbsp;&nbsp;&nbsp;برخلاف دیگر سیاره های کشف شده در منطقه ای از فضا قرار گرفته که امکان شکل گیری حیات در آن وجود دارد. یک سوی این سیاره مانند ماه زمین که همیشه یک سوی آن رو به زمین دارد، رو به سوی ستاره خود دارد، این به آن معنی است که سوی دیگر سیاره همیشه در تاریکی است و از این رو قابل سکونت ترین منطقه در این سیاره مرز میان تاریکی و روشنایی آن خواهد بود. میانگین حرارت بر روی سیاره جدید در حدود منفی 31 تا منفی 12 درجه سلسیوس تخمین زده شده است اما حرارت سطح آن می تواند در بخشهای تاریک به حد انجماد و در بخشهای روشن به شدت داغ باشد.
            پخش برنامه های تلویزیونی 20 سال پیش زمین در تلویزیونهای فضاییها!
            اخترشناسان می گویند سیاره سنگی شبه زمینی که به تازگی کشف شده از ظرفیت وجود حیات هوشمند برخوردار است و این فرصت مناسبی برای زمینیان است تا برخی از برنامه های تلویزیونی متعلق به دو دهه پیش خود را برای همتاهای بیگانه خود ارسال کنند. در صورتی که حیاتی در این سیاره که در فاصله 20 سال نوری از زمین قرار گرفته وجود داشته باشد احتمالا اکنون ساکنان این سیاره در حال تماشای برنامه های تلویزیونی و شنیدن برنامه های رادیویی هستند که 20 سال پیش بر روی زمین تولید شده اند.
            سیاره گیلیس 581g&nbsp;&nbsp;&nbsp;اولین جهان شبه زمینی در منطقه قابل سکونت از جهان است، منطقه ای که حرارت سیاره ها امکان شکل گیری آب مایع را بر روی سطح سیاره به وجود خواهد آورد و کاشفان این سیاره اطمینان دارند می توان بر روی آن گونه ای از حیات را کشف کرد.
            به گفته استیون ووگ اخترشناس و فیزیک اخترشناس دانشگاه کالیفرنیا با در نظر گرفتن میل طبیعی حیات برای فراگیر بودن و نمو کردن در هرجایی می توان 100 درصد اطمینان داشت که بر روی این سیاره حیات وجود دارد. وی می گوید تقریبا در این باره هیچ تردیدی ندارد.
            از آنجایی که سیگنالهای رادیو و تلویزیون با سرعتی برابر سرعت نور حرکت می کنند، سیگنالهایی که انسانها 20 سال پیش منتشر کرده اند، اکنون به سیاره جدید خواهد رسید در حالی که تا کنون هیچ سیگنالی از این سیاره به زمین نرسیده است.
            &nbsp;&nbsp;&quot;ست شوستاک&quot; از پروژه بزرگ&nbsp;SETI&nbsp;&nbsp;&nbsp;(جستجوی هوش فرازمینی) که در آن از بشقابهای بزرگ&nbsp;ماهواره&nbsp;ای برای تحت نظر گرفتن آسمانها استفاده می شود تا هر نوع مخابره از سوی حیاتهای بیگانه را ردیابی کند، می گوید تیمش هنوز موفق نشده اند سیگنال یا پیامی را از سیاره گیلیس 581g&nbsp;&nbsp;&nbsp;دریافت کند.
            بر اساس گزارش تلگراف، به گفته تیم&nbsp;SETI&nbsp;&nbsp;&nbsp;با وجود اینکه موجودات ساکن این سیاره در حال دریافت بسیاری از برنامه های تلویزیونی دو دهه پیش زمین هستند، احتمالا به دلیل حساس نبودن کافی گیرنده هایشان توانایی دریافت کردن مقداری از سیگنالها را ندارند. به همین دلیل سیگنالها مختل شده و در فضا گم می شوند. از این رو برای درک هر نوع پیامی که شاید موجودات بیگانه برای زمینیان مخابره کنند باید ابزارهای عظیمتر ساخته شوند تا بتوان به جستجوی این نوسانات سیگنالی پرداخت.&nbsp;
            کشف معدنی از سیاره های شبه زمینی در جهان
            دانشمندان می گویند در جهان معدنی عظیم از سیاره های شبه زمینی و بیگانه وجود دارد، به طوریکه از میان هر چهار ستاره شبه خورشیدی، یکی سیاره ای به اندازه زمین دارد که در مداری نزدیک به ستاره در حرکت است.
            بر اساس این مطالعه جدید شاید سیاره هایی که ابعاد آنها در محدوده 5 تا 30 برابر زمین است به هیچ وجه در جهان کمیاب نباشند، فرضیه ای که می تواند با مدلهای پیشین سیاره ای به مقابله برخیزد. این یافته ها همچنین نشان می دهند سامانه های خورشیدی مشابه سامانه خورشیدی زمین به همراه سیاره های شبه زمینی نیز می توانند در جهان هستی پدیده های بسیار رایجی باشند.
            اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ قدرتمند کک در هاوایی به مدت پنج سال دو دسته ستاره ای به نامهایG&nbsp;&nbsp;&nbsp;و&nbsp;K&nbsp;&nbsp;&nbsp;را در فاصله 80 سال نوری از زمین مورد مطالعه قرار دادند. ستاره زمین مشهورترین و شناخته شده ترین نمونه از ستاره های زرد رنگ دسته&nbsp;G&nbsp;&nbsp;&nbsp;است در حالیکه کوتوله های دسته&nbsp;K&nbsp;&nbsp;&nbsp;ستاره های زرد-نارنجی و کوچکتری هستند به طور کلی در این مطالعه 5 ساله 166 نمونه از این ستاره ها مورد بررسی قرار گرفتند.
            محققان کوچکترین تغییراتی که به واسطه حرکت سیاره هایی در ابعاد 3 تا هزار برابر زمین که در مداری نزدیک به ستاره، در سطح ستاره ها به وجود می آمد را بررسی کرده و تخمین زدند در حدود 1.6 درصد از ستاره های شبه خورشیدی در نمونه های انتخابی دارای سیاره هایی به اندازه سیاره مشتری هستند در حالیکه 12 درصد از این ستاره ها از سیاره هایی سه تا 10 برابر زمین برخوردار هستند.
            این یافته نشان دهنده روند رو به رشد حضور سیاره های کوچکتر است و به این شکل سیاره هایی در ابعاد نپتون یا کوچکتر، نسبت به سیاره های عظیمی مانند ژوپیتر در سامانه های خورشیدی فراوانی بیشتری دارند.
            برای قابل لمس تر شدن این موضوع اخترشناسان در دانشگاه کالیفرنیا برکلی اعلام کردند از میان 100 ستاره شبه خورشیدی، یک یا دو ستاره از سیاره هایی به اندازه مشتری برخوردارند، 6 ستاره سیاره های به اندازه نپتون دارند و 12 ستاره سیاره هایی در ابعاد سه تا 12 برابر زمین را در مدار خود حفظ کرده اند. همچنین در صورتی که سیاره های شبه زمینی با ابعادی نیم برابر یا دو برابر را مورد توجه قرار دهیم، برای هر 100 ستاره می توان 23 سیاره با ویژگی های گفته شده یافت.
            به گفته اخترشناسان یافته جدید بر خلاف مدلهای رایج سیاره ای بوده و می تواند دیدگاه انسان را نسبت به چگونگی شکل گیری سیاره ها متحول کند.
            بر اساس یافته های جدید اخترشناسان پیش بینی می کنند تلسکوپ کپلر ناسا که به منظور رصد 156 هزار جرم کم نور آغاز شده است، قادر خواهد بود 120 تا 260 جهان خاکی و شبه زمینی که در مدار 10 هزار ستاره دسته&nbsp;G&nbsp;&nbsp;و&nbsp;K&nbsp;در گردش اند را رصد کند.
            بر اساس گزارش ان بی سی، از سویی دیگر از آنجایی که اخترشناسان تنها قادرند سیاره هایی که در نزدیک ستاره های شبه خورشیدی در حرکتند را ردیابی کنند، احتمال وجود سیاره های شبه زمینی در فواصلی دور دست تر افزایش پیدا می کند، فواصلی که منطقه قابل سکونت، قلمروی در فاصله مشابه زمین از خورشید، نیز بخشی از آنها است.
            
        
    
]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 01:40:55 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>سیارک</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com/سیارک</link>
<guid>https://tahghighha.loxblog.com/سیارک</guid>

<description><![CDATA[
&nbsp;
مقدمه
تماشاگران آسمان در قدیم فقط پنج&nbsp;ستاره&nbsp;را می شناختند و تنها پس از کشف تصادفی&nbsp;سیاره اورانوس&nbsp;توسط&nbsp;هرشل&nbsp;در سال 1781 میلادی بود که ستاره شناسان جستجوی&nbsp;سیارات&nbsp;دیگر را آغاز کردند. با این حال اولین سیارک کشف تلسکوپی دیگری بود که بطور اتفاقی در اول ژانویه 1801 توسط&nbsp;جوزیه پیاتسی(1826-1746) انجام شد. این سیارک ، که نوع آنها را گاهی سیاره وچک نیز می&zwnj;نامند، در همان موقع سرس نامگذاری شد. اندکی بعد سیارکهای بیشتری کشف شدند، ولی معلوم شد که سرس با قطر 995 کیلومتر (592 مایل) بزرگترن آنهاست. در مواقع معینی با آگاهی از مکان دقیق سرس ، این سیارک را می&zwnj;توان بدون&nbsp;تلسکوپ&nbsp;بصورت گذرا رؤیت کرد.&nbsp;





    
        
            
        
    



سیارکهای شناخته شده
تا کنون هزاران سیارک شناخته و نامگذاری شده&zwnj;اند. اکثر آنها بر روی کمربندی که&nbsp;کمربند یا منطقه سیارکها&nbsp;نامیده می&zwnj;شود به دور&nbsp;خورشید&nbsp;در گردش هستند. این کمربند بین&nbsp;مریخ&nbsp;و&nbsp;مشتری&nbsp;قرار دارد. با وجود این برخی از سیارکهای کوچک به قطر یک کیلومتر (یک مایل) و یا در این حدود ، دارای مدارهایی با خروج از مرکز بزرگ هستند. سیارکهای دارای این نوع مدار به داخل مدار مریخ نیز کشانده می&zwnj;شوند. برخی از سیارکها حتی به داخل مدارهای زمین ،&nbsp;زهره&nbsp;و&nbsp;عطارد&nbsp;نیز نفوذ می&zwnj;کنند. یکی از این سیارکها&nbsp;ایکاروس&nbsp;نام دارد. این نام از یک شخصیت افسانه&zwnj;ای یونان گرفته شده است. این فرد به نزدیک خورشید پرواز کرد و در نتیجه بالهای مصنوعی&zwnj;اش ذوب گردید.&nbsp;

بزرگترین سیارک منظومه شمسی
بزرگترین سیارک منظومه شمسی سرس با قطر حدود 960 کیلومتر است. این اولین سیارکی بود که در&nbsp;منظومه شمسیکشف شد . سرس در حال حاضر از قدر 9 در&nbsp;صورت فلکی میزان&nbsp;قرار دارد. برای پیدا کردن آن ستاره قدر چهارم گاما &ndash; میزان را در آسمان پیدا کنید. از آن به سمت جنوب حرکت کنید تا به ستاره سه تایی زتا &ndash; میزان برسید و به اندازه نصف این فاصله ادامه دهید تا به&nbsp;سیارک سرس&nbsp;برسید.

در ناحیه&zwnj;ای از آسمان که سرس قرار دارد ستاره دیگری جلب توجه نمی&zwnj;کند و می&zwnj;توان آن را با یک نگاه تیز تشخیص داد. با مشاهده آن در روزهای متوالی می&zwnj;توانید متوجه حرکت آن در زمینه آسمان شوید. برای اینکه مطمئن شوید می&zwnj;توانید از سرس و ستارگان اطراف طراحی کنید و چند روز بعد همین کار را انجام دهید و طراحیهای خود را باهم مقایسه کنید. وستا درخشانترین سیارک منظومه شمسی است. این سیارک چهارمین سیارکی بود که کشف شد. اولبرس در سال 1807 میلادی این سیارک درخشان را کشف کرد. جالب آنکه در حالت مقابله امکان مشاهده وستا با چشم غیر مسلح وجود دارد. قطر آن 530 کیلومتر است.&nbsp;

سیارکهای برخوردی با زمین
در گذشته سیارکهای کوچکی با زمین برخورد کرده&zwnj;اند. حفره شهابسنگی بزرگ در آریزونا در اثر چنین برخوردی ایجاد شده است. تخمین زده می شود که حدود 50000 سیارک در اطراف خورشید در گردشند. بیشتر این سیارکها تکه سنگهای کوچک هستند. بعضی از آنها شکل نامنظمی دارند و حداقل یکی از آنها به نام کتور به صورت یک شی دوقلو است (ستاره دوتایی). اطلاعات بیشتر درباره سیارکها از مأموریتهای فضایی آینده بدست خواهد آمد.&nbsp;

هایابوسا و ارمغانی از سرزمین سیارکها
در فاصله 3/1 واحد نجومی از زمین سیارکی قرار دارد که اکنون کانون توجه جامعه علمی است. این سیارک ایتوکاوا نام دارد و میزبان فضاپیمای ژاپنی هایابوسا بوده است. به جرأت می&zwnj;توان گفت که پروژه هایابوسا یکی از مهمترین برنامه&zwnj;های فضایی است که در صورت موفقیت می&zwnj;تواند مقداری از مواد سطح&nbsp;سیارک ایتوکوا&nbsp;(25143) را در اختیار دانشمندان قرار دهد. فضاپیمای مزبور در تاریخ 19 اردیبهشت 1382 به فضا پرتاب شد و اکنون در نزدیکی سیارک ایتوکاواست.

25 نوامبر 2005 - ساعت 7:30 دقیقه بامداد به وقت ژاپن فضاپیمای هایابوسا برای مدت کوتاهی با سیارک فوق از نزدیک ملاقات کرد. این فضاپیما توانست با نهایت دقت در محلی که از قبل پیش بینی شده بود (دریای موسس) خود را با سطح سیارک مماس کند، موقعی که هایابوسا به فاصله جند متری از سطح سیارک رسید گوی فلزی تانتالیوم 5 گرمی خود را به سطح سیارک با سرعت 300 متر بر ثانیه شلیک کرد. در کسری از ثانیه (0.2) گلوله با سطح برخورد کرده و به دنبال آن مقدار قابل توجهی گرد و غبار به محیط اطراف پراکنده شد. بخشی از این مواد توسط سیستم جمع آوری تمام خود کار هایابوسا جمع آوری و وارد محفظه اصلی آن گردید.

یوشیرو کاواگوچی یکی از مسئولین عالی رتبه سازمان&nbsp;کاوشهای فضایی ژاپن&nbsp;( JAXA) اعلام داشت که با وجود مشکلاتی که در حین مأموریت بوجود آمد و علی&zwnj;رغم قطع ارتباط فضاپیما ، عملیات نمونه برداری از سیارک به خوبی صورت گرفته است و ذرات برداشته شده از سیارک در نهایت امنیت قرار دارد. اکنون هایابوسا آماده بازگشت به زمین است و تمامی مواد جمع آوری شده به کپسول اصلی آن الحاق پیدا کرده ، به گفته مسئولین JAXA قرار است در ماه دسامبر و یا در ماه ژوئن 2007 این کپسول به زمین برسد و این کپسول نمونه&zwnj;ها در منطقه دور افتاده در حوالی جنوب استرالیا با کمک چتر نجات بر سطح زمین فرود آید.&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 01:40:55 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>ستاره های دنباله دار</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com/ستاره-های-دنباله-دار</link>
<guid>https://tahghighha.loxblog.com/ستاره-های-دنباله-دار</guid>

<description><![CDATA[
&nbsp;
ستاره های دنباله دار

دنباله&zwnj;دار faye را می&zwnj;توانید در سال 2006 در آسمان ببینید.
&nbsp;
&nbsp;
ستارگان دنباله&zwnj;دار بر خلاف اسمشان به هیچ وجه ستاره و منبع تولید انرژی نیستند و نامگذاریشان فقط به دلیل شکل ظاهریشان است که مثل ستاره&zwnj;ای هستند که دنباله&zwnj;ای داشته باشد، به طوری که واژه comet از کلمه یونانی kometes به معنی مو و سر گرفته شده است.
این ستارگان جابجا شونده با وجود چهره تماشاییشان که به سرعت تغییر می&zwnj;کند و کاملاً غیرمتناوب و نامنظم به نظر می&zwnj;رسد، نشانی از ترس و خرافات بوده اند و مردم ظهور ستارگان دنباله&zwnj;دار را علامتی از اتفاقی بزرگ و ناخوشایند می&zwnj;دانستند.
دنباله&zwnj;دارها از جمله اجرامى هستند که در طول تاریخ چندان محبوب نبوده&zwnj;اند. در واقع در فرهنگ بسیارى از ملت&zwnj;ها آن را پدیده&zwnj;اى شوم و نفرت&zwnj;انگیز مى&zwnj;دانستند: اعتقادى که هنوز هم طرفدارانى دارد. به نظر بسیارى از منجمان آماتور &laquo;دنباله&zwnj;دارها خیلى زیبا هستند. آنها فقط مدت کمى میهمان آسمانند با این حال، دیدن آنها بسیار هیجان انگیز است.&raquo; اما نظر شکسپیر در مورد آنها چندان شبیه این گفته&zwnj;ها نیست: &laquo;دنباله&zwnj;دار خبر از تغییر ایام و دولت&zwnj;ها مى&zwnj;دهد.&raquo; تا مدت&zwnj;ها دنباله&zwnj;دارها پیام&zwnj;هایى از سوى خدایان به حساب مى&zwnj;آمدند. پیام&zwnj;هایى که حاوى خشم و غضب آنان بر زمینیان گناهکار بود. به هر روى ظهور دنباله&zwnj;دارها در طول تاریخ تاثیرى شگرف بر زندگى آدمیان داشته؛ کودکانى را قربانى کرده و باعث برافتادن حکومت&zwnj;ها شده است. کم کم این پیام&zwnj;هاى غضبناک آسمانى جاى خود را به عقاید جدیدتر دادند. نظراتى مبنى بر اینکه دنباله&zwnj;دارها پدیده هایى مربوط به جو هستند و در داخل اتمسفر زمین ایجاد مى&zwnj;شوند. آنها عجیب&zwnj;تر از رعد و برق و توفان&zwnj;ها به نظر مى&zwnj;رسیدند و به همان میزان ـ و بلکه بیشتر- ترسناک و مخاطره&zwnj;آمیز بودند.
سال&zwnj;ها طول کشید تا سرانجام در قرن هفدهم تلاش&zwnj;هاى ادموند هالى نشان داد دنباله&zwnj;دارها اجرامى سماوى&zwnj;اند. اگرچه آنها با سیارات و ستارگان بسیار متفاوت هستند، اما همچون سیارات در مدارهایى به دور خورشید مى&zwnj;گردند. مدارهایى که معمولاً بیضوى، سهموى یا هذلولى هستند. این نوع مدار باعث مى&zwnj;شود تا فاصله دنباله&zwnj;دار از خورشید در نقطه اوج مدارى&zwnj;اش بسیار دور شود.
کشف دنباله&zwnj;دارها تاثیر بسیار زیادى بر روى علوم مختلف و به خصوص ستاره&zwnj;شناسى گذاشت. محاسبه دقیق مدار دنباله&zwnj;دارها بهانه&zwnj;اى مناسب براى کشف روش&zwnj;هاى نوین ریاضى بود. همچنین به بهانه یافتن دنباله&zwnj;دارهاى جدید نقشه&zwnj;هاى دقیقى از آسمان تهیه شد. فهرست اجرام غیرستاره&zwnj;اى که مشهورترین آنها مسیه نام دارد و متعلق به ستاره&zwnj;شناسى فرانسوى است نیز به سبب اشتباه نگرفتن این اجرام با دنباله&zwnj;دارهاى تازه پدید آمده است. کشف سیارات جدید نیز از الطاف حاشیه&zwnj;اى دنباله&zwnj;دارها است. &laquo;هرشل&raquo; تا مدت&zwnj;ها سیاره اورانوس (نخستین سیاره در دوران جدید) را دنباله&zwnj;دارى نوظهور فرض مى&zwnj;کرد.
به هر جهت، دنباله&zwnj;دارها برخلاف تاثیرى که از لحاظ خرافات بر روى زندگى زمینیان گذاشتند، عامل تحولى شگرف در علم نوین بوده&zwnj;اند. کشف دنباله&zwnj;دار اما کار ساده&zwnj;اى نبوده است. در دوران جدید براى یافتن یک دنباله دار، باید رصدگر بسیار ماهرى باشید، تمامى آسمان را به خوبى بشناسید و کمترین تغییرى را نادیده نگیرید. دیدن یک جرم بسیار کم نور و شبح&zwnj;گون در میان خیل عظیم ستارگان آسمان کار راحتى نیست. اما داستان کشف دنباله&zwnj;دارها به پایان نرسیده است. اگر رصدگر دقیقى باشید، این احتمال وجود دارد که شما هم روزى موفق به کشف یک دنباله&zwnj;دار شوید.
&nbsp;

دنباله&zwnj;دار چیست ؟
&nbsp;
دنباله&zwnj;دارها کره&zwnj;هایی از گاز و غبار هستند. هنگامی که این کره&zwnj;ی منجمد به خورشید نزدیک می&zwnj;شود، در اثر تصعید گازها و غبارها، هاله&zwnj;ای مه آلود در اطراف جسم اصلی دنباله&zwnj;دار (هسته) و دمی بلند در اطراف آن تشکیل می&zwnj;دهند.
&nbsp;
معمولاً هر دنباله&zwnj;دار از سه بخش تشکیل شده است:

    هسته : با قطر چند کیلومتر (که به طور مستقیم قابل مشاهده نیست) و کره&zwnj;ای از یخ و گازهای منجمد است.
    گیسو : یک توده کروی از گاز است که هسته دنباله&zwnj;دار را احاطه می&zwnj;کند و حدود یک میلیون کیلومتر طول دارد. گیسو از بخار آب،&zwnj;گاز دی اکسیدکربن، آمونیاک، غبار و گازهای طبیعی دیگر که از هسته جامد متصاعد شده، تشکیل شده است. گیسو و هسته سر یک دنباله&zwnj;دار را تشکیل می&zwnj;دهند.
    دنباله : برای یک دنباله&zwnj;دار دو نوع دنباله تشخیص داده شده است :


    
    
        
        
        دنباله گرد و غبار که در انعکاس نور خورشید، زرد کمرنگ دیده می&zwnj;شود و همان طیف خورشید را دارد.
        
        
        
        
        &nbsp;دنباله پلاسما یا گازی، که به دلیل وجود مونوکسید کربن یونیزه (co+) آبی دیده می&zwnj;شود. طول دنباله ممکن است به صدها میلیون کیلومتر برسد.
        
        &nbsp;
        
    
    

در انیمیشن زیر می&zwnj;توانید ببنید که وقتی که دنباله&zwnj;دار به خورشید نزدیک می&zwnj;شود یخ&zwnj;های آن شروع به تصعید شدن می&zwnj;کنند و همین باعث می&zwnj;شود که دمی بلند در اطراف دنباله&zwnj;دار تشکیل شود.
&nbsp;



&nbsp;

مدار دنباله&zwnj;دارها
&nbsp;
در قرن هفدهم، با کارهای اساسی کپلر، نیوتون و هالی مشخص شد که حرکت&zwnj;های عجیب دنباله&zwnj;دارها از همان قوانین حرکت سیارات پیروی می&zwnj;کنند. هالی با ادامه&zwnj;ی کار موفق شد دوره&zwnj;ی تناوب و مدار دنباله&zwnj;دار درخشانی را که بعدها به نام خودش معروف شد تعیین کند و مشخص شد که این همان دنباله&zwnj;داری است که از سال&zwnj;ها قبل از میلاد به طور تقریباً منظمی با دوره&zwnj;ی تناوب ۷۶سال رصد می&zwnj;شده است.
مدار بیشتر دنباله&zwnj;دارها بیضی بسیار کشیده (با خروج از مرکز بیشتر از ۰/۹) است. مدار بعضی دیگر سهموی و یا هذلولی است که دنباله&zwnj;دارهای غیرمتناوب محسوب می&zwnj;شوند. گاهی از اوقات ممکن است مدار دنباله&zwnj;دار به دلیل گرانش سیارات بزرگی مثل مشتری تغییر کند. مثلاً گرانش شدید موجب تکه تکه شدن دنباله&zwnj;دار شود. (مثل دنباله دار شومیکرـ لوی ۹) در سال ۱۵۳۸ میلادی یک پزشک به نام Jerome Frascator متوجه شد که دنباله&zwnj;ی دنباله&zwnj;دارها در خلاف جهت خورشید قرار دارد. در قرن هفدهم کپلر علت آن را فشار باد خورشیدی مطرح کرد.
دنباله&zwnj;دار فقط وقتی که به خورشید نزدیک است روشن می&zwnj;شود (به حالت بخار در می&zwnj;آید) و در دورترین نقطه مدار تاریک است (کاملاً غیرقابل رؤیت). بادهای خورشیدی دنباله را به سمت دورتر از خورشید می&zwnj;رانند.
بعضی دنباله&zwnj;دارها یا به خورشید برخورد می&zwnj;کنند و یا چنان نزدیک می&zwnj;شوند که منفجر می&zwnj;شوند این دنباله&zwnj;دارها خورشید خراش (Sungrazers) نامیده می&zwnj;شوند.
در انیمیشن زیر می&zwnj;توانید مدار یک دنباله&zwnj;دار را ببنید.
&nbsp;



&nbsp;

منشأ دنباله&zwnj;دارها کجاست ؟
&nbsp;
&nbsp;در سال ۱۹۵۰ یک اخترشناس هلندی به نام یان اورت با مطالعه&zwnj;ی آماری چهل و شش دنباله&zwnj;دار بلند دوره (با دوره تناوب بیش از ۲۰۰ سال) متوجه شد که این دنباله&zwnj;دارها از تمام جهات به سوی خورشید می&zwnj;آیند، بنابر این منبعشان باید کره&zwnj;ای پیرامون خورشید باشد و از آنجایی که مدار این دنباله&zwnj;دارها بسیار کشیده است پس این کره می&zwnj;بایست دور باشد. او این موضوع را مطرح کرد که خرده سیارات باقیمانده از سحابی اولیه منظومه شمسی منشا دنباله&zwnj;دارها است. با محاسبات انجام شده این منطقه (که امروزه اَبر اورت نامیده می&zwnj;شود) باید در فاصله۲۰۰۰۰ تا۱۰۰۰۰۰ واحد نجومی باشد. شاید تعداد دنباله&zwnj;دارهای ابر اورت به دو تریلیون برسد.
اما دنباله&zwnj;دارهای کوتاه دوره، تقریباً در صفحه&zwnj;ی منظومه&zwnj;ی شمسی حرکت می&zwnj;کنند. پس منبع آنها نمی&zwnj;تواند ابر اورت باشد. اخترشناسان منبع آنها را قرصی مسطح در ورای مدار نپتون (۳۵ تا۴۰ واحد نجومی) می&zwnj;دانند که ممکن است تا فاصله ۱۰۰ واحد نجومی گسترده شده باشد. جمعیت این کمربند چند صد میلیون تخمین زده می&zwnj;شود. حدود ده سال پیش (۱۹۹۲ میلادی) دو اخترشناس سیاره&zwnj;ای از دانشگاه هاروارد موفق به کشف ۲۰ عضو از اجرام این کمربند (کمربند کویی پر) شدند.
&nbsp;

چرا دنباله دارها مهم هستند؟
&nbsp;
چندى پیش ناسا در ماموریتى چندصد میلیون دلارى فضاپیمایى را به سوى دنباله&zwnj;دارى فرستاد. این فضاپیما که &laquo;برخورد عمیق&raquo; (Deep Impact) نام داشت، اطلاعات متحیرکننده&zwnj;اى براى زمین مخابره کرد. اما اطلاعاتى که ما در دنباله&zwnj;دارها مى&zwnj;یابیم چیست: شاید مهمترین آنها تاریخچه جایى است که در آن زندگى مى&zwnj;کنیم. دنباله&zwnj;دارها از ابتداى منظومه شمسى تا به حال دست نخورده و یخ زده باقى مانده&zwnj;اند. ما در زمین و سیارات اطرافمان به دلیل وجود فرسایش زیاد، کمتر اثرى از دوران اولیه منظومه شمسى مى&zwnj;یابیم. دنباله&zwnj;دارها اما همچون مومیایى این آثار را در خود حفظ کرده&zwnj;اند. با مطالعه دقیق آنها مى&zwnj;توان به عناصر و شرایط آن هنگام دست یافت. بر پایه برخى نظریه&zwnj;هاى معتبر ممکن است عناصر تشکیل دهنده حیات توسط دنباله&zwnj;دارها به زمین آورده شده باشد.
براى آماتورها هم دنباله&zwnj;دارها سرشار از اطلاعات ارزشمند است. آنها امیدوارند قبل از ظهور و نورانى شدن یک دنباله&zwnj;دار ویژگى&zwnj;هاى آن را پیش&zwnj;بینى کنند. اینکه چه شکلى دارد، درخشندگى آن چه اندازه است، آیا دنباله دارد و این دنباله تا چه اندازه امتداد مى&zwnj;یابد. دنباله&zwnj;دارهایى که در نهایت به درون خورشید مى&zwnj;افتند نیز مهم هستند؛ خورشیدخراش&zwnj;ها مى&zwnj;توانند اطلاعات ارزشمندى در مورد جو خورشید در اختیارمان قرار دهند. مطالعه واکنش خورشید در این برخوردها نیز بسیار جذاب است.
&nbsp;

دنباله&zwnj;دار هالی :
&nbsp;
دنباله&zwnj;دار هالی یک دنباله&zwnj;دار دوره&zwnj;ای ، متشکل از گاز منجمد و غبار است، که به دور خورشید می&zwnj;گردد. هالی برای اولین بار در 240 قبل از میلاد در چین ثبت شد. اما ادموند هالی اولین کسی بود که دوره&zwnj;ای بودن آن را تشخیص داد. آخرین بار در 1986 دیده شد و بار دیگر در 2061 مشاهده خواهد شد. از آن جایی که دنباله&zwnj;دار هالی تحت تاثیر نیروی گرانشی سیارات برجیس و کیوان قرار دارد، لذا دوره گردش آن دقیقاً ثابت نیست و بین 74 تا 78 سال به درازا می&zwnj;کشد. اما تقریباً می&zwnj;توان آن را 76 سال دانست. وقتی که زمین از مدار هالی (هر سال دوبار) می&zwnj;گذرد. رگبار شهاب اتا اکواریدس و اریونیدس اتفاق می&zwnj;افتد.

دنباله&zwnj;دار هالی را می&zwnj;توانید در سال 2061 میلادی دوباره در آسمان ببینید.
&nbsp;
&nbsp;

&nbsp;
دنباله&zwnj;دار شومیکرلوی 9 (SHOEMAKER-LEVY9) :
شومیکرلوی 9 (SL-9) یک دنباله&zwnj;دار با دوره تناوب کوتاه است که توسط زوج کارولین شومیکر و دیوید لوی کشف شد. وقتی دنباله&zwnj;دار به مشتری بسیار نزدیک شد نیروهای جاذبه&zwnj;ای مشتری بخشی از آن را از آن جدا کردند و قطعات جدا شده آن در طی 6 روز در ماه جولای 1994 به مشتری اصابت کردند که اشتعال بزرگ اتمسفر مشتری از زمین دیده می&zwnj;شد.]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 01:40:55 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>موشک</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com/موشک</link>
<guid>https://tahghighha.loxblog.com/موشک</guid>

<description><![CDATA[
&nbsp;
مقدمه
موشکهای فضایی مانند موشکهای آتش بازی عمل می&zwnj;کنند. سوخت با ماده&zwnj;ای به نام اکسنده که حاوی گاز تسریع کننده احتراق یعنی&nbsp;اکسیژن&nbsp;است، ترکیب می&zwnj;شود. آنگاه این ترکیب که یک پیشران محسوب می&zwnj;شود، می&zwnj;سوزد و گازهای داغی را تولید می&zwnj;کند، این گازها منبسط شده ، از طریق یک دماغه خارج و باعث می&zwnj;شوند موشک به طرف بالا حرکت کند. این واکنش برای اولین بار در قرن هفدهم توسط دانشمند انگلیسی ،&nbsp;اسحاق نیوتن&nbsp;، در&nbsp;قانون سوم حرکتش&nbsp;بیان شد. او اظهار داشت که برای هر عملی (خروج گازها در اینجا) عکس العملی است مساوی و مخالف جهت آن (در اینجا ، حرکت موشک).&nbsp;

&nbsp;

    
        
            
            
                
                    
                        
                    
                
            
            
        
    





نیرویی که یک موشک را به طرف جلو حرکت می&zwnj;دهد،&nbsp;نیروی پیشران&nbsp;نامیده می&zwnj;شود. قدرت نیروی پیشران به سرعت خارج شدن گاز خروجی بستگی دارد. نیروی پیشران به موشک&nbsp;شتاب&nbsp;داده ، باعث افزایش سرعت آن می&zwnj;شود. مقدار شتاب نیز بستگی به جرم موشک دارد. هر چه موشک سنگینتر باشد، برای رسیدن به&nbsp;فضا&nbsp;، به نیروی پیشران بیشتری نیاز است. تا وقتی که&nbsp;موتورهای موشک&nbsp;، روشن و در حال تولید نیروی پیشران هستند، شتاب&nbsp;فضا پیما&nbsp;نیز هر لحظه زیادتر می&zwnj;شود.

موتور موشک یا از پیشران مایع استفاده می&zwnj;کند یا جامد ، اما بعضی اوقات ، یک موشک کامل ممکن است. در مراحل مختلف از هر دو نوع پیشران استفاده کند. کارشناسان موشکهایی را پیشنهاد کرده&zwnj;اند که از&nbsp;انرژی اتمی&nbsp;به عنوان&nbsp;سوخت&nbsp;استفاده می&zwnj;کنند، چرا که آنها از نظر مصرف انرژی بسیار مقرون به صرفه&zwnj;اند. اما ترس از خطر استفاده از سوخت اتمی مانع استفاده از این موشکها شده است.&nbsp;

&nbsp;

    
        
            
            
                
                    
                        
                    
                
            
            
        
    



&nbsp;
موشکهایی با سوخت پیشران جامد
سوختهای پیشران از یک نوع سوخت و یک اکسنده تشکیل شده&zwnj;اند. برای روشن شدن موشک ، کافی است یک جرقه کوچک سوخت پیشران آنرا آتش بزند. سوخت آتش گرفته تا آخرین قطره می&zwnj;سوزد. گازهای حاصل از سوخت پیشران را از طریق دماغه انتهایی موشک خارج می&zwnj;شوند. اولین موشکها را احتمالا در قرن یازدهم میلادی در کشور چین ساخته&zwnj;اند. آنها موشکهایی بودند که از سوخت پیشران جامد استفاده می&zwnj;کردند. سوخت موشک یک نوع&nbsp;باروتبود که از مخلوطی از&nbsp;نیترات پتاسیم&nbsp;،&nbsp;زغال چوب&nbsp;و&nbsp;سولفور&nbsp;تشکیل شده بود.

موشکهایی که از سوخت پیشران جامد استفاده می کنند، اغلب به عنوان موشکهای تقویت کننده&zwnj;ای استفاده می&zwnj;شوند که نیروی اولیه موشکهای بزرگتر را تأمین می&zwnj;کنند. موشکهای بزرگتر خود از سوخت پیشران مایع استفاده می&zwnj;کنند. بزرگترین موشکهای مصرف کننده سوخت جامد با 45 متر ارتفاع جزء موشکهای تقویت کننده&nbsp;شاتل فضاییایالات متحده محسوب می&zwnj;شوند. آنها حاوی 586500 کیلوگرم (2/1 میلیون پوند) سوخت پیشران هستند که بطور متوسط 13 میلیون تن (5/3 میلیون پوند نیرو) نیروی پیشران را تولید می&zwnj;کنند.

این موشکها را طوری طراحی کرده&zwnj;اند که بعد از اتمام سوخت و افتادن در دریا ، از دریا بیرون کشیده شده ، دوباره برای مأموریتهای بعدی سوختگیری می&zwnj;شوند. ساخت موشکهایی که از سوخت جامد استفاده می&zwnj;کنند چندان دشوار نیست. آنها مقدار زیادی نیروی پیشران را در یک مدت زمان کم تولید می&zwnj;کنند. تنها ایراد این نوع موشکها این است که بعد از روشن شدن به راحتی خاموش نمی شوند. به عبارت دیگر ، نمی&zwnj;توان آن را به آسانی تحت کنترل درآورد.&nbsp;
نیروی پیش برنده
شاتل فضایی ایالات متحده از موشکهای تقویت کننده عظیم الجثه&zwnj;ای برخوردار است که از سوخت پیشران جامد استفاده می کنند. این پیشران از پر کلرات آمونیم به عنوان اکسنده و پودر آلومینیوم به عنوان سوخت تشکیل شده است.&nbsp;

&nbsp;

    
        
            
            
                
                    
                        
                    
                
            
            
        
    



&nbsp;
موشکهای با سوخت مایع
اکثر موشکهایی که از آنها در&nbsp;پروازهای فضایی&nbsp;استفاده می&zwnj;شود، از سوخت پیشران مایع بهره می برند. سوخت و اکسنده که در مخزنهای جداگانه&zwnj;ای نگهداری می&zwnj;شوند، هر دو&nbsp;مایع&nbsp;هستند. پمپهای قدرتمندی آنها را به محفظه احتراق می&zwnj;برند؛ در آنجا آنها باهم ترکیب شده ، شروع به تولید گازهای خروجی می&zwnj;کنند. گازهای مذکور نیز به نوبه خود از دماغه انتهایی موشک خارج می&zwnj;شوند. بعضی از موشکها از یک ماده قابل اشتعال سریع برای شروع احتراق استفاده می&zwnj;کنند. سوخت پیشران سایر موشکها هگام ترکیب سوخت و اکسنده شروع به احتراق می&zwnj;کند.&nbsp;
فرآیند احتراق پیشران مایع
اکسنده و سوخت باهم ترکیب می&zwnj;شوند و در محفظه احتراق شروع به سوختن می&zwnj;کنند. سپس گازهای خروجی حاصل از فرآیند احتراق از دماغه خارج و به عنوان نیروی پیشران ، موشک را به طرف جلو حرکت می&zwnj;دهند.&nbsp;

&nbsp;

    
        
            
        
    



&nbsp;
مراحل مختلف یک موشک
برای سفر به فضا ، یک موشک چند مرحله&zwnj;ای مورد نیاز است. هر کدام از این مراحل یک موشک جداگانه محسوب می&zwnj;شود که هم دارای منبع سوخت است و هم موتور. بسته به وزن محموله&nbsp;ماهواه&nbsp;، از موشکهای تقویت کننده&zwnj;ای در کنار مراحل مختلف موشک برای افزایش نیروی موتورها استفاده می&zwnj;شود. مرحله اول ، کل موشک را از زمین بلند می&zwnj;کند و به محض اتمام سوخت از بقیه موشک جدا شده، به زمین سقوط می&zwnj;کند. آنگاه موتور مرحله دوم روشن می&zwnj;شود. بخاطر وزن سبکتر موشک در این مرحله ، شتاب موشک نیز بیشتر می&zwnj;شود؛ این سیر صعودی شتاب با جدا شدن هر مرحله از موشک ادامه می&zwnj;یابد. مرحله پایانی موشک قسمت حامل ماهواره را به فضا و به طرف مقصدش حمل می کند.&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 01:40:55 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>سیاره زمین</title>
<link>https://tahghighha.loxblog.com/سیاره-زمین</link>
<guid>https://tahghighha.loxblog.com/سیاره-زمین</guid>

<description><![CDATA[
دید کلی
زمین کره&zwnj;ای است که روی آن زندگی می&zwnj;کنیم. بنا به باورهای دینی از خاک آن آفریده شده&zwnj;ایم و روزی دوباره به&nbsp;خاک&nbsp;آن باز می&zwnj;گردیم. این کره خاکی یکی از نهسیاره منظومه شمسی&nbsp;است که مانند سایر سیارات در مداری به دور&nbsp;خورشید&nbsp;می&zwnj;گردد. زمین سیاره&zwnj;ای منحصر بفرد در&nbsp;منظومه شمسی&nbsp;است که در آن&nbsp;آب&nbsp;واکسیژن&nbsp;و&nbsp;نیتروژن&nbsp;که برای حیات ضروری&zwnj;اند، وجود دارد.&nbsp;








تاریخچه زمین
زمین در بدو پیدایش بصورت کره&zwnj;ای از مواد داغ و نیمه مذاب بود. بتدریج عناصر سنگینتر ته&zwnj;نشین شده و&nbsp;هسته فلزی&nbsp;را بوجود آوردند و در عین حال عناصر سبکتر به سطوح فوقانی آمده و&nbsp;جبه&nbsp;و&nbsp;پوسته&nbsp;را تشکیل دادند. پس از گذشت چند میلیارد سال ، زمین سرد شد، سطح زمین جامد گشت ،&nbsp;جو زمین&nbsp;شکل گرفت و&nbsp;اقیانوس&nbsp;بوجود آمدند.&nbsp;تکامل زمین&nbsp;هنوز هم ادامه دارد: پوسته زمین توسط&nbsp;فورانهای آتشفشانی&nbsp;در کف اقیانوسها نوسازی شده ، دائما بر اثر&nbsp;زمین لرزه&zwnj;ها&nbsp;و&nbsp;حرکتهای قاره&zwnj;ای&nbsp;در حال تغییر و تحول است. تناسب گازهای مختلف در جو زمین نیز بر اثر دخالتهای انسان به آرامی در حال تغییر است.حرکت زمین به شکل یک پوسته سنگی متشکل از 12 صفحه مجزاست. هر یک از قاره&zwnj;ها روی یک یا چند صفحه قرار گرفته&zwnj;اند. این صفحات با سرعتی شبیه به سرعت رشد ناخنهای انسان در حال حرکت هستند. صفحه&zwnj;های جامد ، روی سنگهای نیمه مذاب به حالت شناور هستند که خود این سنگهای نیمه مذاب توسط جریانهای داغی که از هسته فلزی زمین فوران می&zwnj;کنند، تکان خورده و باعث حرکت صفحه&zwnj;ها در سطح زمین می&zwnj;شوند.&nbsp;








چهره متغیر زمین
250 میلیون سال پیش ، سه تکه بزرگ خشکی بهم نزدیک شدند و یک خشکی بزرگ بنام&nbsp;پانجیا&nbsp;را بوجود آوردند. بعد از مدتی دریای&nbsp;تتیس&nbsp;این خشکی عظیم را به دو قسمت&nbsp;لوراسیا&nbsp;و&nbsp;گندوانلند&nbsp;تقسیم کرد. 120 میلیون سال پیش&nbsp;اوراسیا&nbsp;از هم شکافت و آمریکای شمالی از اروپا جدا شد.&nbsp;گنوانلند&nbsp;نیز شکافته شد و در نتیجه&nbsp;هندوستان&nbsp;به سمت جنوب آسیا حرکت کرد. قاره&zwnj;ها همچنان به حرکت خود ادامه داده و به این شکل کنونی که می&zwnj;بینیم در آمدند. ظرف چند میلیون سال آینده&nbsp;قاره آمریکا&nbsp;به حرکت خود در سمت غرب ادامه داده و قاره آفریقا به اروپا و آسیا ملحق خواهد شد.&nbsp;
حیات در زمین
اولین موجودات زنده حدود 3.8 میلیارد سال پیش و&nbsp;اولین دایناسورها&nbsp;حدود 150 میلیون سال پیش در زمین ظاهر شدند. حدود 65 میلیون سال پیش نسل داینوسورها از بین رفت(انقراض دایناسورها). یکی از عوامل&nbsp;انقراض داینوسورها&nbsp;برخورد یک شهاب سنگ به زمین&nbsp;و پر شدن جو زمین از غبار بود. در چنین شرایطینور&nbsp;و&nbsp;گرما&nbsp;به زمین نرسیده و یک&nbsp;دوره کوتاه یخبندان&nbsp;باعث مرگ داینوسورها بر اثر سرما و گرسنگی شده است. اگر همه&nbsp;تاریخچه زمین&nbsp;را در 24 ساعت خلاصه کنیم، نخستین انسانها در 2 ثانیه مانده به نیمه شب ظهور خواهند کرد.&nbsp;








زمین و عقاید
یونانیها که پیشروان علم بودند، در قرن ششم قبل از میلاد ، زمین را کروی و ثابت فرض می&zwnj;کردند و اکثر تمدنها معتقد بودند که جهان ،&nbsp;زمین مرکز&nbsp;است. ولی&nbsp;بطلیموس&nbsp;ستاره شناس یونانی بیشتر از سایرین بر این اندیشه معروف معتقد بوده است. در جهان زمین مرکز ، زمین در مرکز عالم قرار داشته و&nbsp;خورشید&nbsp;و&nbsp;سیارات&nbsp;و&nbsp;ستارگان&nbsp;حول آن می&zwnj;گردند. سالها بعد معدودی از متفکران یونانی مخصوصا&nbsp;آریستار خوس&nbsp;اندیشه زمین مرکزی بودن دنیا را زیر سوال بردند. ولی کتاب بطلمیوس&nbsp;المجسی&nbsp;بر علم آن زمان سیطره داشت و مانع از قبول نظر آریستارخوس شد. تا اینکه در سال 1543&nbsp;نیکلا کپرنیک&nbsp;ستاره شناس لهستانی ، مرکزیت را از زمین گرفته و بهخورشید&nbsp;داد.&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 01:40:55 +0330</pubDate>
</item>


</channel>
</rss>

